Co to jest komunikacja interpersonalna?

Co to jest komunikacja interpersonalna?

Spotykamy si─Ö z ni─ů w pracy, na ulicy i w sklepie. Jest obecna w szeroko poj─Ötych relacjach czy sytuacjach spo┼éecznych. Korzystamy z niej ka┼╝dego dnia i niezale┼╝nie od tego czy nam si─Ö to podoba, czy nie, jest wszechobecna, a jej brak potrafi zdezorganizowa─ç ┼╝ycie niejednemu z nas. Komunikacja interpersonalna, bo o niej mowa, stanowi podstaw─Ö naszych relacji z drugim cz┼éowiekiem i jest tak oczywist─ů umiej─Ötno┼Ťci─ů, ┼╝e bardzo cz─Östo jeste┼Ťmy przekonani, i┼╝ wszystko co m├│wimy dociera do naszego rozm├│wcy i jest dla niego zrozumia┼ée. Dopiero, kiedy pojawiaj─ů si─Ö trudno┼Ťci lub konflikty, zaczynamy zastanawia─ç si─Ö, jak to mo┼╝liwie, ┼╝e jednak nie jeste┼Ťmy rozumiani?

Nikt nie jest samotn─ů wysp─ů

Po co nam komunikowanie si─Ö z lud┼║mi? Bo ka┼╝dy z nas, aby prze┼╝y─ç, musi si─Ö porozumiewa─ç z innymi. Cz┼éowiek od zawsze potrzebowa┼é przynale┼╝no┼Ťci do grupy. Wystarczy spojrze─ç cho─çby na pradawne wsp├│lnoty plemienne czy religijne. Ju┼╝ samo posiadanie rodziny, grona znajomych, ucz─Öszczanie na k├│┼éko plastyczne czy bycie obywatelem danego kraju wynikaj─ů ze zwyczajnej potrzeby przynale┼╝no┼Ťci, a co za tym idzie – akceptacji, zaspokojenia swoich oczekiwa┼ä, wyra┼╝enia swoich pogl─ůd├│w, my┼Ťli i uczu─ç. Komunikacja interpersonalna pozwala nam nawi─ůzywa─ç kontakty, budowa─ç i podtrzymywa─ç wi─Özi. Dzi─Öki niej mo┼╝emy otrzyma─ç wsparcie i osi─ůga─ç cele.

Kiedy język przeczy ciału

Je┼Ťli my┼Ťlisz, ┼╝e w procesie komunikowania si─Ö, przekaz werbalny jest najistotniejszy, jeste┼Ť w b┼é─Ödzie. Dlaczego? Bo je┼Ťli np. czujesz do kogo┼Ť antypati─Ö i usi┼éujesz to ukry─ç m├│wi─ůc: ÔÇ×Bardzo ci─Ö lubi─ÖÔÇŁ, wied┼║, ┼╝e Twoje cia┼éo zawsze powie prawd─Ö, nawet je┼Ťli b─Ödziesz stara┼é si─Ö j─ů ukry─ç. Tw├│j rozm├│wca zauwa┼╝y b─ůd┼║ wyczuje znaki p┼éyn─ůce z Twojego cia┼éa.
Takie ÔÇ×porozumiewanie si─Ö bez s┼é├│wÔÇŁ najlepiej obrazuj─ů relacje matki z noworodkiem, gdzie sztuka komunikacji w ten spos├│b opanowana jest niemal┼╝e do perfekcji.

Reguła 3V

O tym, ┼╝e przekaz niewerbalny ÔÇ×bierze g├│r─ÖÔÇŁ nad s┼éowami, m├│wi profesor psychologii Albert Mehrabian, kt├│ry w wyniku wieloletnich bada┼ä naukowych sformu┼éowa┼é zasad─Ö: 7%-38%-55%, znan─ů te┼╝ jako regu┼éa 3V (Verbal, Vocal & Visual). M├│wi ona o tym, ┼╝e s┼éowa stanowi─ů zaledwie 7% przekazu, natomiast elementy niewerbalne ÔÇô ca┼é─ů reszt─Ö. Intonacja g┼éosu zajmuje bowiem 38%, a mowa cia┼éa to a┼╝ 55% znaczenia komunikatu.

Komunikacja musi działać w dwie strony

Dlatego nie tylko samo m├│wienie jest wa┼╝ne. Ka┼╝dy cz┼éowiek chce m├│wi─ç, ale te┼╝ ka┼╝dy chce by─ç wys┼éuchany. Pami─Ötajmy, ┼╝e dobra rozmowa to nie monolog, lecz odpowiednio skrojony dialog polegaj─ůcy na konstruktywnej wymianie my┼Ťli, emocji i spostrze┼╝e┼ä. Dobra komunikacja to wzajemne budowanie relacji, naturalna ciekawo┼Ť─ç drugiego cz┼éowieka, a co za tym idzie, ciekawo┼Ť─ç tego, co ma on do powiedzenia.

Co zrobi─ç, aby nasz komunikat by┼é skuteczny i aby┼Ťmy mogli osi─ůgn─ů─ç sw├│j cel?  Aby uzyska─ç odpowied┼║ na to pytanie, warto przyjrze─ç si─Ö, czym jest komunikat oraz jak wygl─ůda proces komunikowania si─Ö w og├│le.

Komunikat, czyli zaszyfrowana wiadomo┼Ť─ç

Teorii komunikacji jest wiele. Ju┼╝ sama nauka o komunikacji jest interdyscyplinarna i mo┼╝na by pokusi─ç si─Ö o pr├│b─Ö zamieszczenia w poni┼╝szym artykule jej konotacji z r├│┼╝nymi dyscyplinami i dziedzinami naukowymi, jednak najpro┼Ťciej rzecz ujmuj─ůc ÔÇô komunikacja to po prostu przekazywanie informacji.

Kto bierze udzia┼é w tej informacyjnej sztafecie? Zawodnik├│w mo┼╝e by─ç wielu, jednak podstawowa zasada zak┼éada istnienie co najmniej jednego nadawcy oraz jednego, b─ůd┼║ wielu odbiorc├│w. Kim jest nadawca, jak istotna jest  jego rola w procesie tworzenia informacji i kto stoi po drugiej stronie komunikatu?

Nadawca-Odbiorca

Nadawca to osoba, kt├│ra jest inicjatorem komunikatu. To w┼éa┼Ťnie nadawca koduje znaki i je szyfruje, a zadaniem odbiorcy jest, aby te znaki dekodowa─ç, czyli odszyfrowa─ç ich znaczenie. Innymi s┼éowy, kodowanie oznacza nadawanie sensu wypowiadanym s┼éowom, dekodowanie za┼Ť, polega na wy┼éapywaniu tego sensu.

Po co w┼éa┼Ťciwie ta ca┼éa zabawa? Bo je┼Ťli jako nadawca chcesz by─ç dobrze zrozumiany, musisz nada─ç swojemu komunikatowi pewn─ů intencj─Ö, uj─ů─ç j─ů w odpowiednie s┼éowa, tak, aby nios┼éy one za sob─ů czytelny przekaz i aby jak najtrafniej odpowiada┼éy temu, co chcesz wyrazi─ç. Wa┼╝nym jest, aby tak zbudowany przekaz uwzgl─Ödnia┼é r├│wnie┼╝ mo┼╝liwo┼Ťci interpretacyjne samego odbiorcy, bra┼é pod uwag─Ö jego predyspozycje emocjonalne i intelektualne (inaczej przecie┼╝ b─Ödziemy komunikowa─ç co┼Ť dziecku, inaczej zwr├│cimy si─Ö do Pani w sklepie, a inaczej do swojego prze┼éo┼╝onego).

Dlaczego jest to tak wa┼╝ne? Bo ┼║le sprecyzowany przekaz, zamiast trafi─ç na swoje miejsce, trafi niezrozumiany w pr├│┼╝ni─Ö lub zginie w g─ůszczu tysi─ůca innych informacji. Odbiorca nie odkoduje Twoich intencji, my┼Ťli, odczu─ç czy emocji, nie wy┼Ťle Ci informacji zwrotnej a Ty w rezultacie nie osi─ůgniesz za┼éo┼╝onego celu.

Kanał

Zanim w og├│le komunikat trafi do odbiorcy, musi jeszcze pokona─ç pewn─ů drog─Ö, musi przej┼Ť─ç przez odpowiedni kana┼é – no┼Ťnik informacji. Kana┼é informacji to po┼é─ůczenie, pozwalaj─ůce na komunikacje pomi─Ödzy dwoma uczestnikami, b─ůd┼║ te┼╝ grup─ů uczestnik├│w. Inaczej m├│wi─ůc, kana┼é to spos├│b porozumiewania si─Ö nadawcy i odbiorcy, i jest jednym z element├│w sk┼éadaj─ůcych si─Ö na proces komunikacji.

Co mo┼╝e nim by─ç? Jako kana┼é komunikacyjny mo┼╝emy wykorzysta─ç zmys┼éy cz┼éowieka, s─ů to: wzrok, s┼éuch, dotyk, zapach i smak.

Ca┼éy proces komunikacji mo┼╝na uj─ů─ç nast─Öpuj─ůco:

  1. Nadawca: to osoba, kt├│ra inicjuje proces komunikacji, koduje i wysy┼éa wiadomo┼Ť─ç do innej osoby.
  2. Odbiorca: to ten, kto odbiera i dekoduje wiadomo┼Ť─ç otrzyman─ů od nadawcy
  3. Kod: to znaki lub symbole, kt├│rych nadawca u┼╝y┼é do stworzenia komunikatu i kt├│re s─ů znane odbiorcy do jego interpretacji lub dekodowania.
  4. Wiadomo┼Ť─ç: jest informacj─ů lub tre┼Ťci─ů, kt├│r─ů nadawca chce si─Ö podzieli─ç z odbiorc─ů.
  5. Kana┼é komunikacyjny: jest fizycznym medium, kt├│re zosta┼éo u┼╝yte przez nadawc─Ö do wysy┼éania wiadomo┼Ťci. Na przyk┼éad powietrze, papier, telefon.
  6. Ha┼éas: to przeszkody, kt├│re mog─ů wp┼éyn─ů─ç na przekaz lub odbi├│r np. g┼éo┼Ťna muzyka.
  7. Informacja zwrotna: to odpowiedź na wysłany komunikat.

Najprostszy model komunikowania si─Ö polega na przekazaniu przez nadawc─Ö komunikatu (werbalnego lub niewerbalnego) i odebraniu go przez odbiorc─Ö. Porozumiewanie si─Ö mo┼╝e by─ç jednokierunkowe ÔÇô nadawca przekazuje informacje bez oczekiwania ich potwierdzenia przez odbiorc─Ö, lub dwukierunkowe ÔÇô nadawca uzyskuje potwierdzenie przekazanej informacji np. w formie pyta┼ä zadawanych przez odbiorc─Ö.

Reasumuj─ůc, komunikacja w uj─Öciu tradycyjnym obejmuje nadawc─Ö, odbiorc─Ö oraz kana┼é komunikacyjny, rozumiany jako medium umo┼╝liwiaj─ůce wymian─Ö informacji. A jak wygl─ůda komunikacja oparta o nowe technologie np. Internet?

Najwa┼╝niejsze cechy komunikacji Internetowej

Czas

Nowe technologie pozwalaj─ů na tworzenie kana┼é├│w zmniejszaj─ůcych dystans mi─Ödzy nadawc─ů i odbiorc─ů i przyspieszaj─ůcych wymian─Ö informacji.
R├│┼╝nica pomi─Ödzy komunikacj─ů tradycyjn─ů a komunikacj─ů wsp├│┼éczesn─ů opart─ů na nowych technologiach, polega zatem na czasie mi─Ödzy pisaniem, wysy┼éaniem, otrzymywaniem i przeczytaniem wiadomo┼Ťci. Najlepiej wida─ç to na przyk┼éadzie Internetu, gdzie czas ten zosta┼é zredukowany do minimum. Ze wzgl─Ödu na to, nadawca wiadomo┼Ťci dostaj─ůc odpowied┼║ zwrotn─ů od odbiorcy, mo┼╝e by─ç ci─ůgle w tym samym stanie emocjonalnym. Informacje, kt├│re przekazujemy sobie drog─ů sms, drog─ů telefoniczn─ů cechuje r├│wnie┼╝ ich pe┼éniejsza tre┼Ť─ç. Komunikacja przez Internet stwarza mo┼╝liwo┼Ť─ç komunikowania si─Ö ze ┼Ťwiatem praktycznie 24 godziny na dob─Ö. To determinuje sukces wszystkich e-biznes├│w i szerokie zainteresowanie tego typu dzia┼éalno┼Ťci─ů. Mo┼╝emy nawet w nocy usi─ů┼Ť─ç z laptopem i swobodnie buszowa─ç po sklepach.

Emotikony i giphy jako wirtualny miernik emocji

Przez jednych traktowane jako bezczeszczenie tre┼Ťci komunikatu, przez drugich jako tej tre┼Ťci dope┼énienie. Stosunek do buziek, serduszek, u┼Ťmiech├│w czy obrazk├│w mo┼╝na mie─ç przecie┼╝ r├│┼╝ny, ale je┼Ťli korzystasz z komunikowania si─Ö poprzez wiadomo┼Ťci sms, komunikatory czy portale internetowe, nie unikniesz tego typu zabieg├│w. To dzi─Öki nim dowiesz si─Ö w jakim stanie emocjonalnym jest Tw├│j rozm├│wca. Pami─Ötajmy, ┼╝e komunikacja internetowa stanowi tylko namiastk─Ö prawdziwej interakcji, dlatego trudniej tu wyrazi─ç uczucia czy emocje tak jak ma to miejsce podczas tradycyjnej rozmowy.

BTW, CYA, 3M si─Ö ÔÇô czyli j─Özyk na skr├│ty

Zasadnicz─ů cech─ů komunikacji internetowej jest ekonomizacja j─Özyka. Ta wszech dominuj─ůca skr├│towo┼Ť─ç, kondensowanie formy i tre┼Ťci zaznacza si─Ö w ucinaniu wyraz├│w, tworzeniu charakterystycznych skr├│t├│w np. ÔÇ×cze!ÔÇŁ zamiast ÔÇ×cze┼Ť─ç!ÔÇŁ, ÔÇ×pzdrÔÇŁ zamiast ÔÇ×pozdrawiamÔÇŁ. Sk─ůd wynika namno┼╝enie si─Ö  i operowanie licznymi akronimami w sieci czy przez sms? Z ch─Öci przekazania jak najwi─Ökszej ilo┼Ťci tre┼Ťci w najkr├│tszym czasie. Skr├│ty internetowe to akronimy, u┼╝ywane w komunikacji odbywaj─ůcej si─Ö za pomoc─ů Internetu czy SMS-├│w. Niekt├│re z nich u┼╝ywane s─ů tak┼╝e w mowie potocznej. Poznaj─ůc je, mo┼╝esz skuteczniej komunikowa─ç si─Ö w nowoczesnym ┼Ťwiecie. Skr├│ty powsta┼éy niejako naturalnie, zacz─Ö┼éy by─ç u┼╝ywane przez u┼╝ytkownik├│w czat├│w internetowych, aby zaoszcz─Ödzi─ç czas i przy┼Ťpieszy─ç pisanie wiadomo┼Ťci.

Czasami, skr├│towo┼Ť─ç stosowana w celu zaoszcz─Ödzenia czasu, generuje sytuacj─Ö odwrotn─ů. Niekt├│re skr├│ty, zamiast skraca─ç konwersacj─Ö, odsy┼éaj─ů do ich wyja┼Ťnienia w s┼éowniku akronim├│w, gdzie odnajdywanie znaczenia skr├│t├│w zabiera du┼╝o czasu.

Stosowanie i u┼╝ywanie akronim├│w to dzisiaj co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ ekonomizacja j─Özyka. To jeden z element├│w, dzi─Öki kt├│remu otrzymujemy przynale┼╝no┼Ť─ç do konkretnej grupy spo┼éecznej, gdzie panuje swoista etykieta j─Özykowa i  internetowy savoir-vivre.

Obok funkcji spo┼éecznej, akronimy s─ů w stanie wyrazi─ç bardzo wiele r├│┼╝nych tre┼Ťci.

R├│┼╝norodno┼Ť─ç spo┼éeczna

Z uwagi na to, i┼╝ korzystanie z Internetu, jest ┼éatwe, szybkie i og├│lnodost─Öpne, sta┼é si─Ö on przestrzeni─ů do spotka┼ä r├│┼╝nych grup spo┼éecznych, r├│┼╝nych zbiorowo┼Ťci z kt├│rymi mniej lub bardziej si─Ö uto┼╝samiamy. Ciekawym zjawiskiem okazuje si─Ö by─ç fakt, i┼╝ w cyberprzestrzeni, niezale┼╝nie od tego czy rozmow─Ö podejmuj─ů osoby w tym samym wieku, czy znacznie r├│┼╝ni─ůce si─Ö wiekiem, to preferowanym kontaktem jest ten, kt├│ry zaciera te r├│┼╝nice spo┼éeczne i demograficzne. Wyj─ůtkiem s─ů internetowe kontakty biznesowe. Inaczej ni┼╝ w komunikacji tradycyjnej, w kontaktach internetowych bardzo cz─Östo ludzie przechodz─ů na bli┼╝sze relacje, zast─Öpuj─ůc form─Ö grzeczno┼Ťciow─ů Pan/Pani m├│wieniem sobie ÔÇ×na tyÔÇŁ.

Brak ograniczeń terytorialnych

Dawniej kontakty towarzyskie opiera┼éy si─Ö na kontaktach wprost i odbywa┼éy si─Ö przewa┼╝nie w domach, ko┼Ťciele lub wsp├│lnym biesiadowaniu. Ludzie musieli sobie radzi─ç z wieloma barierami przestrzennymi.  Dzisiaj wystarczy dost─Öp do Internetu i mo┼╝emy by─ç w kilku miejscach jednocze┼Ťnie, a kontakt odbywa si─Ö natychmiastowo. Nie musimy czeka─ç na odpowied┼║ listown─ů, a do dyspozycji mamy maila i komunikatory np. Skype. Brak ogranicze┼ä terytorialnych to r├│wnie┼╝ szerokie pole na tworzenie dzia┼éa┼ä promocyjnych. Koszty dotarcia do klienta, czy to obecnego czy potencjalnego zostaj─ů w przestrzeni Internetu zredukowane, przez co zaoszcz─Ödzamy czas i nak┼éad czasu oraz nak┼éad finansowy.

Anonimowo┼Ť─ç

I tutaj uderzamy w dosy─ç czu┼é─ů strun─Ö, bo o ile chcesz by─ç widoczny w sieci, sprawa jest prosta. Problem pojawia si─Ö dopiero wtedy, kiedy nie masz na to ochoty, a Twoje dane osobowe szybuj─ů po sieci jak orze┼é w przestworzach. Pami─Ötaj, aby zawsze odpowiednio zabezpiecza─ç swoje dane osobowe. Jak to zrobi─ç? Najlepiej zawsze zapoznaj si─Ö z polityk─ů bezpiecze┼ästwa poszczeg├│lnych firm czy instytucji zanim zgodzisz si─Ö ujawni─ç swoj─ů to┼╝samo┼Ť─ç. Je┼Ťli robisz zakupy w sieci, zawsze czytaj komentarze, opinie na temat swojego sprzedawcy, gdy┼╝ mo┼╝na tam znale┼║─ç niekiedy istotne wskaz├│wki, kt├│re czasami mog─ů uchroni─ç Ci─Ö przed potencjalnymi oszustami. Kwestia anonimowo┼Ťci w sieci jest r├│wnie┼╝ niezmiernie istotna, zw┼éaszcza w odniesieniu do dzieci, kt├│re mog─ů pa┼Ť─ç ofiar─ů przest─Öpc├│w czy innych, niebezpiecznych dla nich os├│b.

Ograniczenie postrzegania zmysłowego

Komunikacja w Internecie cechuje si─Ö tekstowo┼Ťci─ů oraz brakiem bezpo┼Ťredniego, wizualnego kontaktu. Jakie s─ů konsekwencje braku wra┼╝e┼ä zmys┼éowych podczas rozmowy? Mo┼╝e by─ç nimi niew┼éa┼Ťciwe odczytanie intencji drugiej osoby.

Zapisywanie rozm├│w w archiwum

O ile trudno by┼éoby nam odtworzy─ç rozmow─Ö telefoniczn─ů, o tyle powr├│t do wys┼éanej jaki┼Ť czas temu wiadomo┼Ťci e-mailowej czy rozmowy na komunikatorze jest jak najbardziej mo┼╝liwy i ┼éatwy. Dodatkowo ÔÇô odpowiadaj─ůc na e-maila, nie musimy robi─ç tego automatycznie i bez w┼éa┼Ťciwej refleksji. Mo┼╝emy przemy┼Ťle─ç co chcieliby┼Ťmy adresatowi zakomunikowa─ç.

Co ┼é─ůczy komunikacj─Ö tradycyjn─ů z internetow─ů?

Mimo i┼╝ komunikacja tradycyjna i internetowa to zupe┼énie dwie ÔÇ×r├│┼╝ne bajkiÔÇŁ, to jednak mora┼é tych bajek jest zawsze taki sam ÔÇô informowanie i przekazywanie komunikatu. Niezale┼╝nie od tego, kt├│r─ů form─Ö komunikacji wybierzemy, pami─Öta─ç nale┼╝y o tym, ┼╝e zawsze zar├│wno po jednej jak i drugiej stronie stoj─ů ludzie, kt├│rzy maj─ů swoje w┼éasne racje, pogl─ůdy i przekonania. Zadbajmy o to, aby komunikacja, kt├│r─ů stosujemy, wychodzi┼éa zawsze naprzeciw ludziom a nie dzia┼éa┼éa przeciwko nim.

Skip to content